die Korrelation
همبستگی آماری
Ein statistischer Zusammenhang zwischen Merkmalen.
Die Korrelation ist in beiden Gruppen ähnlich.
همبستگی در هر دو گروه شبیهه.
C1
فرق همبستگی و رابطهٔ علّی
Korrelation und Kausalität unterscheiden
یه نتیجه‌گیری عجولانه رو دقیق‌تر کن و توضیح جایگزین رو بررسی کن.
گفت‌وگو
به گفت‌وگو گوش کن0:00
متن گفت‌وگو رو بخون
Mina
Die Teilnehmenden, die unsere Lern-App häufiger öffnen, schneiden im Abschlusstest besser ab. Können wir daraus ableiten, dass die App den Lernerfolg steigert?
شرکت‌کننده‌هایی که برنامهٔ آموزشی رو بیشتر باز می‌کنن توی آزمون آخر بهتر عمل می‌کنن. می‌شه نتیجه گرفت برنامه یادگیری رو بهتر می‌کنه؟
Reza
Aus diesem Vergleich allein würde ich das nicht ableiten. Wer schon motivierter startet, könnte sowohl häufiger üben als auch ohne App bessere Ergebnisse erzielen.
فقط از این مقایسه چنین نتیجه‌ای نمی‌گرفتم. کسی که از اول انگیزهٔ بیشتری داره شاید هم بیشتر تمرین کنه و هم بدون برنامه بهتر نتیجه بگیره.
Mina
Die Motivation wäre also eine mögliche Störvariable. Wir haben sie vor Beginn allerdings nicht erfasst.
پس انگیزه یه متغیر مخدوش‌کنندهٔ احتمالیه. البته قبل از شروع اندازه‌گیریش نکردیم.
Reza
Genau. Für die aktuelle Auswertung können wir den Zusammenhang beschreiben. Um einen Effekt der App zu prüfen, bräuchten wir ein anderes Studiendesign.
دقیقاً. توی تحلیل فعلی می‌تونیم ارتباط رو گزارش کنیم. برای بررسی اثر برنامه به طرح پژوهشی دیگه‌ای نیاز داریم.
Mina
Dann schreibe ich, dass häufigere Nutzung mit besseren Ergebnissen einherging, und ergänze die Einschränkung ausdrücklich.
پس می‌نویسم استفادهٔ بیشتر با نتیجهٔ بهتر همراه بوده و محدودیت رو روشن اضافه می‌کنم.
Reza
Das trifft es. Für die nächste Untersuchung können wir überlegen, wie sich der Zugang zur App zufällig zuweisen lässt.
درسته. برای مطالعهٔ بعدی می‌تونیم ببینیم چطور دسترسی به برنامه رو تصادفی تخصیص بدیم.
واژه‌ها
die Kausalität
رابطهٔ علّی
Ein Ursache-Wirkungs-Verhältnis.
Die Daten allein belegen keine Kausalität.
داده‌ها به‌تنهایی رابطهٔ علّی رو ثابت نمی‌کنن.
die Störvariable
متغیر مخدوش‌کننده
Ein drittes Merkmal, das einen beobachteten Zusammenhang verzerren kann.
Vorkenntnisse kommen als Störvariable infrage.
دانش قبلی می‌تونه متغیر مخدوش‌کننده باشه.
mit etwas einhergehen
با چیزی همراه بودن
Zusammen mit etwas auftreten.
Die Nutzung geht mit besseren Ergebnissen einher.
استفاده با نتیجهٔ بهتر همراهه.
تمرین‌ها
حالا نوبت توئه
Schreib eine kurze Erwiderung zu „Menschen mit mehr Sport schlafen besser, also verbessert Sport den Schlaf“. Nenne eine mögliche Drittvariable und schlage eine bessere Prüfung vor.
به ادعای «افرادی که بیشتر ورزش می‌کنن بهتر می‌خوابن، پس ورزش خواب رو بهتر می‌کنه» جواب کوتاه بده. یه عامل سوم و یه بررسی بهتر پیشنهاد بده.
جوابت رو با یه نمونه مقایسه کن
Trenne Beobachtung und Erklärung. Begründe, wie die Drittvariable beide Merkmale beeinflussen könnte.
مشاهده رو از توضیح جدا کن و بگو عامل سوم چطور ممکنه روی هر دو اثر بذاره.
Die Beobachtung zeigt einen Zusammenhang. Unterschiedliche Arbeitszeiten könnten sowohl die Gelegenheit zum Sport als auch den Schlaf beeinflussen. Eine zufällige Zuteilung zu vergleichbaren Bewegungsprogrammen würde die Ursachenfrage gezielter prüfen.
مشاهده ارتباط رو نشون می‌ده. ساعت‌های کاری متفاوت می‌تونن هم فرصت ورزش و هم خواب رو تحت تأثیر بذارن. تخصیص تصادفی به برنامه‌های ورزشی قابل مقایسه سؤال علّی رو دقیق‌تر بررسی می‌کنه.